ورود به بخش کنکور (راهنمايي)

خانه كار و انرژي دما و گرما الکتريسيته ساکن الکتريسيته جاري بازتاب نور  وآيينه ها شكست نور-عدسيها اندازه گيري - بردارها حرکت ديناميک ويژگيهاي ماده و فشار مغناطيس حركت نوساني موج هاي مكانيكي ترموديناميک موج الكترومغناطيس صوت فيزيک اتمي ساختار هسته

 فيزيك 1و آزمايشگاه

دما و گرما

 

صفحه اول ] صفحه2 ] صفحه3 ] صفحه4 ] صفحه5 ] [ صفحه6 ] صفحه7 ] پاسخ تمرينهاي فصل دوم ] صفحه8 ] صفحه9 ] صفحه10 ] صفحه11 ] صفحه12 ] صفحه13 ] صفحه14 ] صفحه15 ] صفحه16 ] صفحه17 ] صفحه18 ] پ تمرين ف ششم فیزیک 2ص1 ] پ تمرين ف ششم فیزیک 2ص2 ] پ تمرين ف ششم فیزیک 2ص3 ] ت تکمیلی ف ششم فیزیک 2ص1 ] ت تکمیلی ف ششم فیزیک 2ص2 ] ت تکمیلی ف ششم فیزیک 2ص3 ] بخش کنکور ] پاسخ به سوالات ]


فهرست مطالب

ساختمان يك دماسنج جيوه اي يا الكلي
 روش مدرج كردن يك دماسنج جيوه اي( يا الكلي)
 گرما چيست؟
رسانش گرما
تعادل گرمايي
رسانا يا عايق گرما
گرماي ويژه
محاسبه گرماي لازم براي تغيير دماي يك جسم
خلاصه فصل دوم
گرماو قانون گازها
تعادل گرمايي
مقياسهاي دماسنجي
ترموكوپل
گرما سنجي
 تغيير حالت( يا تغيير فاز)
دماي گذار
گرماي نهان
نقطه ذوب
تبخير سطحي
نقطه جوش
گرماي نهان تبخير
روشهاي انتقال گرما
معادله حالت
قانون اول گازها
قانون دوم گازها
قانون سوم گازها
خلاصه فصل ششم
پاسخ تمرين هاي فصل ششم
تمرينهاي تكميلي فصل ششم

دما و گرما

    وسيله هاي آزمايش : ترازو - يک ظرف آب - چراغ الکلي يا گازي - سه پايه و شعله پخش کن - همزن - ظرف شيشه اي نسوز براي گرم کردي آب - دماسنج جيوه اي .
آزمايش زير را با دو نفر از همکلاسان خود به طور گروهي انجام دهيد . 

شرح آزمايش : 
     ١- ابتدا ظرف شيشه اي را روي يک کفه ي ترازو قرار دهيد .
     ٢- سپس مقدار ٢/0 کيلوگرم آب در ظرف بريزيد.
    ٣- اکنون اين ظرف را مطابق شکل (٢-٦) روي سه پايه بالاي چراغ قرار دهيد .
    ٤- آب را با همزن به هم بزنيد و دماي آن را اندازه بگيريد ( ) و يادداشت کنيد . 
    ٥- در يک لحظه ي معين چراغ را روشن کنيد . با همزن آب را به هم بزنيد تا دماي همه ي قسمت هاي آب درون ظرف يکي شود .
    ٦- پس از پنج دقيقه دماي نهايي ( ) را يادداشت کرده و شعله ي چراغ را خاموش کنيد .
    ٧- افزايش دماي حاصل در آب يعني را محاسبه کنيد و آن را با نمايش دهيد .
٭

  شکل ٢-٦

    ٨- اين آزمايش را تکرار کنيد . . اين بار به جاي ٢/٠ کيلو گرم آب ، ٤/٠ کيلوگرم آب را به همان اندازه ي که در بند ٧ آزمايش قبل به دست آورده ايد گرم کنيد .آيا در اين آزمايش نبايد شعله ي چراغ به مدت بيشتري روشن نگه داريد ؟ (تقريبا" دو برابر ) 
    ٩- بار ديگر آزمايش را تکرار کنيد. اين بار همان ٢/٠ کيلو گرم آب را ولي دماي آن به اندازه يافزايش دهيد . باز هم مي بينيد که مجبوريد شعله ي چراغ را به مدت بيشتري روشن نگه داريد ( تقريبا" دو برابر ) .
    نتيجه ي آزمايش را به کلاس گزارش کنيد . 


* در متن هاي علمي معمولا" اختلاف بين دو مقدار از يک کميت را با نوشتن يک    Δ  در سمت چپ نماد آن کميت نمايش مي دهند ، يعني :


جواب: از انجام اين آزمايش نتيجه مي شود براي اينكه دماي جرم معيني از يك جسم( مثل آب) را دو برابر كنيم و يا اينكه براي رسيدن به دماي معيني جرم جسم دو برابر شود، بايد دو برابر اندازه قبل نيز به جسم گرما بدهيم. به عبارت ديگر گرمايي كه يك جسم مي گيرد يا از دست مي دهد تا به اندازه معيني دماي آن تغيير كند، متناسب است با جرم جسم و تغيير دماي آن يعني:

m جرم جسم-    تغيير دماي جسم و Q گرمايي است كه جسم مي گيرد و يا از دست مي دهد.

س: گرماي لازم براي تغيير دماي يك جسم به چه عوامل هايي بستگي دارد؟

ج: آزمايش نشان مي دهد مقدار گرمايي كه بايد به m كيلوگرم از يك جسم (مثل آب) بايد بدهيم تا به اندازه    درجه سلسيوس گرم شود:

1- متناسب است با جرم جسم(m) يعني:                          

2- متناسب است با مقدار افزايش دما ( ) يعني:                مقدار ثابت         

به عبارت ديگر اگر جرم جسم يا مقدار افزايش دما را دو برابر كنيم، مقدار گرماي لازم نيز دو برابر خواهد شد. نتيجه مي شود:

Eتذكر: در رياضي براي تبديل تناسب   به تساوي، يك مقدار ثابت نيز به كار مي رود يعني:

c مقدار ثابت است.

مقدار ثابت

مقدار ثابت

اين مقدار ثابت را گرماي ويژه جسم مي نامند.

آزمايش ٧ را با با ٢/٠ کيلوگرم آب خالص تکرار کنيد و دماي آب را به اندازه ي  ؛ C ١٠ افزايش دهيد . مدت زماني که لازم است ظرف آب را روي شعله ي چراغ نگه داريد ياد داشت کنيد .
    ٢. بار ديگر آزمايش را تکرار کنيد . اين بار نخست دو قاشق نمک در آب بريزيد و آن را خوب به هم بزنيد تا نمک کاملا" در آب حل شود . مدت زمان لازم براي افزايش دماي
 ٢/٠ کيلو گرم آب نمک به اندازه ي10C را اندازه بگيريد . 
    ٣. دو آزمايش را با هم مقايسه کنيد. از اين مقايسه چه نتيجه اي مي گيريد؟
    نتيجه را در کلاس با دوستان خود به بحث بگذاريد .

جواب: با افزودن نمك به آب ملاحظه مي شود مدت زمان كمتري و در نتيجه گرماي كمتري لازم است تا دماي آب به    5 برسد. به عبارت ديگر نمك يا ساير ناخالصيها باعث تغيير گرماي ويژه آب و كاهش آن مي شود.

 گرماي ويژه

ج: تعريف: گرماي ويژه يك جسم مقدار گرمايي است كه بايد به يك كيلوگرم از آن جسم داده شود تا دماي آن يك درجه سلسيوس افزايش يابد. گرماي ويژه را با نماد C نشان مي دهند و يكاي آن ژول بر كيلوگرم درجه سلسيوس    است.