 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
فيزيك پيش دانشگاهي |
صوت |
کانون دانش |
|
|
لوله هاي صوتيلوله هاي صوتي لوله هايي هستند که مي توان به وسيله آنها ايجاد موج هاي ايستاده را در ستون هواي داخل لوله مورد بررسي قرار داد. هنگامي که در دهانه ي لوله صوتي، هوا مي دميم، در هواي داخل آن موج صوتي منتشر مي شود. اين موج از دو انتهاي لوله بازتابيده مي شود و از برهم نهي موج هاي فردي و بازتابيده، موج ايستاده تشکيل مي شود. اگر انتهاي لوله بسته باشد، انتهاي آن گره ايجاد مي شود . اگر انتهاي لوله باز باشد و قطر لوله در مقايسه با طول موج صوت کوچک باشد در اين انتها شکم تشکيل مي شود. حال با توجه به اينکه انتهاي لوله باز و يا بسته باشد، دو حالت زير را مورد بررسي قرار مي دهيم. الف- يک انتهاي لوله باز و انتهاي ديگر آن بسته است.در اين صورت هرگاه موج صوتي به صورت ايستاده در اين لوله
تشکيل شود در انتهاي باز شکم و در انتهاي بسته گره تشکيل مي شود. تعداد گره ها
و شکم ها برابر است در ساده ترين حالت يک گره و يک شکم در داخل لوله تشکيل مي
شود. د راين حالت موج ايستاده کوچکترين بسامد را دارد و طول موج آن 4 برابر طول
موج لوله ي صوتي است و به اين موج ايستاده «صوت اصلي» مي
مضرب هاي درست اين صوت را «هماهنگ هاي صوت اصلي» مي گويند.
بسامد اين صوت برابر است با :
ملاحظه مي کنيد که در لوله اي که يک انتهاي آن بسته است فقط هماهنگ هاي فرد صوت اصلي ايجاد مي شود. ب- هر دو انتهاي لوله باز استدر اين صوت هر گاه موج صوتي به صورت موج ايستاده در اين لوله تشکيل شود در هر دو انتها شکم تشکيل مي شود. تعداد شکم ها يکي بيشتر از گره ها است. در ساده ترين حالت دو شکم و يک گره در داخل لوله تشکيل مي شود. در اين حالت موج ايستاده کوچک ترين بسامد را دارد و طول موج آن 2 برابر طول لوله ي صوتي است و به آن صوت اصلي مي گويند. هماهنگ هاي ديگر اين صوت با تعداد گره هاي بيشتر تشکيل مي شوند.(2 گره ، 3 گره، ... 8 گره) و بسامد اين صوت برابر است با :
ملاحظه مي کنيد که در لوله اي که هردو انتهاي آن باز است تمام هماهنگ هاي صوت اصلي ايجاد مي شود. با دميدن در دهانه لوله ي صوتي نمي توان به راحتي موج ايستاده ايجاد کرد. روش مناسب و مؤثر براي ايجاد موج ايستاده ، استفاده از پديده ي تشديد است. کافيست يک دياپازن را در نزديکي دهانه ي لوله ي صوتي به نوسان درآوريم. اگر بسامد نوسان درآوريم. اگر بسامد نوسان اين دياپازن با هر يک از بسامدهاي طبيعي لوله ي صوتي برابر باشد، تشديد رخ خواهد داد و موج ايستاده با بسامد مورد نظر در لوله ي صوتي ايجاد مي شود. |
|
|
گويند. 
