|

حركتي است كه درآن متحرك پس ازطي
وضعيت هاي متفاوت بازبه وضعيت اوليه خودبازمي گردد.حركت زمين به دورخورشيد،حركت ماه
به دورزمين ،ضربان قلب انسان،حركت تارهاي مرتعش درسازهاي زهي ،پيدايش فصل ها،طلوع
وغروب خورشيددرهرشبانه روز،حركت يك آونگ ساده،حركت وزنه اي كه به يك فنرمتصل است
وبسياري ازپديده هاي مشابه،دوه اي هستند.ملاحظه مي شودكه اين پديده هاباگذشت زمان
بارهاتكرارمي شوند.
س:اهميت بررسي حركت دوره اي چگونه
است؟
ج:
شناخت وبررسي حركت دوره اي پايه
واساس مناسبي براي درك امواج و انتشارآنها فراهم مي كندكه ازجمله پديده هاي
بسيارشايع و مهم طبيعت و صنعت هستند.
ج:
حركتي است كه درزمانهاي مساوي
ومتوالي عينا تكرارمي شود.مثل حركت آونگ ساده وقتي زاويه انحراف آن كوچك باشد.و
ياحركت وزنه اي آويخته به يك فنر.دراين حركت ها متحرك برروي يك پاره خط راست،حول
نقطه اي واقع دروسط آن نوسان مي كند.ازاين پس دستگاهي راكه داراي هماهنگ ساده باشد،
نوسانگر مي ناميم.نوسانگر (وزنه-فنر) شكل
روبرو مثال مناسبي براي اين حركت است.
تعريف دوره:
درحركت نوساني،بازه زماني بين دو
وضعيت يكسان و متوالي را
دوره مي ناميم.به عبارت ديگرزمان يك نوسان كامل را
دوره مي نامندو
آنرا با نمادT
نشان مي دهند.يكاي دوره ثانيه است.
تعريف بسامد:
تعداد
دورها يا تعداد نوسان در
يك ثانيه را بسامد
مي نامند و آنرا
با نماد n
نشان مي دهند. يكاي بسامددرS-1
،SI است كه هرتز (Hz)
ناميده مي شود . از تعريف دوره و بسامد معلوم مي شود كه با يكديگر رابطه وارون
دارند يعني:
تعريف دامنه نوسان:
بيشترين فاصله نوسانگر از نقطه
تعادل يا مبدا نوسان را دامنه نوسان مي گويند
و آنرا با نماد A
نشان مي دهند.
تعريف بعدنوسان:
فاصله نوسانگر از نقطه تعادل را
درهرلحظه بعد نوسان مي نامند.اگرنوسان در
راستاي قائم باشدبعدرا با y
واگر نوسان درراستاي افقي باشدآنراباx
نشان مي دهند.
شرايط لازم براي نوسان يك جسم
1
- جسم بايدامكان تبديل انرژي جنبشي وپتانسيل رابه يكديگرداشته باشد.مثلا در
نوسان آونگ ،انرژي هاي جنبشي و پتانسيل گرانشي مرتب به يكديگرتبديل مي شوند و يا در
نوسان دستگاه(وزنه-فنر)انرژي هاي جنبشي وپتانسيل كشساني فنر به يكديگر تبديل مي
شود.
2-هنگامي كه جسم ازوضعيت تعادل
خارج مي شودبايدنيروي بازگرداننده وجودداشته باشدتاآنرابه نقطه تعادل
برگرداند.مثلادرنوسان آونگ نيروي برگرداننده نيروي گرانشي يانيروي وزن جسم(mg)ودردستگاه
وزنه-فنر،نيروي برگرداننده نيروي كشساني فنرمي باشدكه برابراست باF=-kx.
تذكر:
1-رابطه F=-kx
راقانون هوك مي نامند.
2-هردستگاهي كه
نيروي بازگرداننده آن از قانون هوك پيروي
كند،حركت ساده هماهنگ خواهد داشت.
|