شناخت روانكاري ، نگاهي به روغن هاي صنعتي و گريس

در گردهمايي سالانه عاملان فروش نفت پارس كه چندي پيش با حضور140 نفر از نمايندگان فروش شركت نفت پارس برگزار شد، كارشناسان شركت دو مقاله علمي ارايه دادند.شناخت روانكارهاي خودرو و ماشين آلات سنگين و نگاهي به روغن هاي صنعتي و گريس، عنوان دو مقاله اي بود كه در اين گردهمايي مطرح شد. در زير بخشي از مطالبي كه تحت عنوان دو مقاله ياد شده ارايه شد، به اختصار آمده است كه از نظر مي گذرانيد.

وظايف اصلي روغن موتور و نقش مواد افزودني

1- روانكاري و كاهش اصطكاك (مواد افزودني بالا برنده شاخص گرانروي و ضد سايش)
2- پاك كنندگي و معلق سازي (ادتيوهاي پاك كننده و معلق كننده)
3- انتقال حرارت (ادتيوهاي ضد اكسيداسيون)
4- باز دارندگي در برابر خوردگي و زنگ زدگي (ادتيوهاي ضد اكسيداسيون و ضد زنگ)
5- از بين بردن كف(افزودني ضد كف)

ملاكهاي اصلي در انتخاب روغن


روغن موتورهاي گازسوز
– روغن هايي با ASH متغير
– داراي ادتيوهاي ضداكسيداسيون، ضدسايش، پاك كننده و ضدخوردگي
– گريد روغن SAE 30، 40 – SAE 15 W 40
– TBN كمتر


روغن چند منظوره تراكتور

قابل استفاده در:
– سيستم هيدروليك و فرمان
– موتورهاي بنزيني و ديزلي
– گيربكس و دنده هاي تحت بار متوسط تا زياد (براي تمامي تجهيزات ماشين آلات كشاورزي)


 

ماشين آلات راهسازي و معادن (كاترپيلار، كوماتسو، ولوو، هپكو)

نوع تجهيزات: لودر- بلدوزر- گريدر- غلطك- بيل مكانيكي
روغن موتور پيشنهاد شده(با توجه به توصيه سازندهSAE &API):
– در مدل هاي قديمي(منو گريد)، هامون و پاسارگاد
– مدل هاي جديد(مالتي گريد)، پارس لنج، ديزل و هيرمند


تخمين عمر مفيد روغن موتور

كيلومتركاركرد واقعي روغن به عوامل زير بستگي دارد:
– كيفيت سوخت مصرفي(ميزان گوگرد)
– درجا كاركردن موتور(ترافيك)
– آثار منفي ساكن ماندن روغن درون كارتر:
– ميعان بخارات آب درون سيستم
– تشكيل تركيبات مضر(كمپلكس)

فشار روغن و عوامل مؤثر برآن

عوامل مؤثر برفشار روغن عبارت است از:
– انتخاب نادرست گريد(SAE)
– اكسيداسيون و از بين رفتن ادتيوها
– آلودگي با ذرات و اختلاط با سوخت
عوامل مكانيكي سيستم مانند:
– عيوب تجهيزات(شير تنظيم فشار، اويل پمپ و…)
– لقي بيش از اندازه ياتاقان ها و نشتي داخلي


كاهش ميزان روغن موتور و دلايل آن

عوامل معمول كاهش حجم روغن عبارت است از:
– سوختن روغن درون محفظه احتراق و خارج شدن از اگزوز
– تبخير روغن درون كارتر(تهويه هواي كارتر)
عوامل غير معمول كاهش روغن موتور عبارت است از:
– انتخاب نامناسب گريد روغن
– پركردن روغن بيش از حد مجاز
– نشتي از طريق كاسه نمدها و آب بندها
– ساييدگي رينگهاي پيستون


روغن هاي دنده خودرو

علل استفاده از روغن دنده خودرو عبارت است از: راحت تعويض كردن دنده بخصوص در دماي پايين، جلوگيري از خطر افتادن اجزاي تحت فشار، كم كردن اصطكاك و سايش.
طبقه بندي روغن هاي دنده خودرو:
1- براساس كيفي(انستيتو نفت آمريكا)
روغن دنده پارس مدوس GL-3 GL-2 API GL-1
روغن دنده پارس مدوس اي پي GL-4
روغن دنده پارس مدوس اي پي اس GL-5
2- براساس گرانروي(انجمن مهندسان اتومبيل)
(براي فصل تابستان)90 140 2 50 (براي فصل زمستان) SAE 75W 80W 85W
( مناسب براي تمام فصول سال)75W90 80W90 85W90 85W140


پارس مدوس اي پي75W و 75W-90 براي خودروهاي شركت سايپا مانند ريو و پرايد
پارس مدوس اي پي اس 75W-80 براي خودروهاي شركت ايران خودرو مانند انواع پژو

تأثير انتخاب گرانروي صحيح:
كاهش اصطكاك داخلي، جريان مناسب روغن، جلوگيري از سايش، ممانعت از داغ شدن سطح دنده، روانكاري صحيح


روغن دنده هاي اتوماتيك
مشخصات خاص روغن دنده اتوماتيك شامل قابليت در انتقال قدرت قابليت عالي در انتقال حرارت، مقاومت در برابر كف كردن، ممانعت از سايش و روانكاري عالي است.
موارد كاربرد روغن هاي دنده اتوماتيك:
جعبه دنده اتوماتيك خودروهاي سواري، سيستم هاي انتقال قدرت و جعبه فرمان هيدروليكي، خودروهاي سنگين مانند اتوبوس هاي توليدي شركت هاي شهاب خودرو، ايران خودرو ديزل


مشخصات ويژگي هاي ضديخ، ضد جوش، ضد زنگ
پارس سهند و پارس سهند ويژه:
– پايين آورنده دماي انجماد و بالابرنده دماي جوش
– محافظ قطعات سيستم خنك كننده در مقابل زنگ زدگي و خوردگي
– قابل استفاده در چهار فصل

انواع بسته بندي روغن ها
روغن بالك (فله اي):
– مزايا : قيمت ارزانتر، كاهش هزينه هاي انبارداري و حمل و نقل
– معايب: امكان آلودگي و دخل و تصرف بيشتر

روغن مظروف
مزايا: احتمال آلودگي كمتر(مخازن حمل و نقل و نگهداري)، افزايش كيلومتر كاركرد و زمان تعويض روغن، افزايش عمر موتور و كاهش هزينه تعميرات موتور
شرايط ويژه انبار داري صحيح روانكارها عبارت است از:
– نگهداري بشكه هاي گريس بصورت عمودي (ايستاده)
– هواي انبار خشك بوده و هنگام باز كردن در ظروف عاري از گرد و غبار باشد.
– با توجه به نوع فرآورده، زمان مناسب انبارداري رعايت شود.
اصل مهم: اولين محصول ورودي، اولين خروجي نيز باشد (FIFO)
شيوه صحيح انبارداري:
– بشكه ها در فضاي روباز حتماً زير پوشش ضدآب نگهداري شوند.
– نگهداري بشكه هاي روغن بصورت افقي(خوابيده) انجام شود.

روغن هاي صنعتي هيدروليك
پارامترهاي مهم در انتخاب روغن صنعتي- هيدروليك به شرح زير است:
– درجه حرارت عملكرد سيستم
– دامنه تغييرات دمايي
– گرانروي توصيه شده
– سازگاري با مواد تشكيل دهنده(واشر- قطعات- پلاستيكي و…)
– مقاومت لايه روغن
– فشار و سرعت سيستم

3 دسته اصلي روغنهاي صنعتي- هيدروليك عبارت است از:
-R &O كه داراي خواص ضد زنگ و ضد اكسيداسيون است
– AW كه داراي خواص ضد سايش است.
– HVI & AW كه داراي شاخص گرانروي بالا و خواص ضد سايش است.
روغن هاي هيدروليك نفت پارس عبارتند از:
پارس بابك، پارس بابك ويژه، پارس هيدروليك اتوماتيك
مواد كاربرد و گريد روغن دنده صنعتي نيسان عبارت است از:
– مصارف صنعتي كه نياز به روغن دنده EP دارند
– سيستم انتقال دهنده هاي فولادي
– ياتاقانها


روغن دنده صنعتي
پارامترهاي مهم در انتخاب روغن دنده صنعتي به شرح زير است:
– گرانروي توصيه شده
– نوع چرخ دنده و ابعاد
– سرعت و دور خروجي چرخ دنده
– شرايط محيطي
– فشار و بار وارد شده به چرخ دنده

روغن هاي حل شونده
موارد كاربرد روغن هاي حل شونده عبارتند از: استفاده در تمامي عمليات ماشين كاري كه نياز به روغن امولسيون بدون EP دارند، مناسب براي سنگ زني، مته كاري و اره كاري.


گريس:
وظايف اصلي گريس عبارتند از: روانكاري، آب بندي، حفاظت از سطوح، ضربه گيري
مزاياي بكارگيري گريس نسبت به روغن:
– كاهش تعداد دفعات روانكاري
– از بين رفتن مسئله نشتي
– ماندن روانكار در وضعيت اوليه
– جلوگيري از لرزش و صداي سيستم
– بازدهي بهتر در شرايط دما و فشار بالاتر
محدوديتهاي بكارگيري گريس نسبت به روغن به شرح زير است:
– عدم قابليت خنك كاري در سيستم
– عدم خاصيت پاك كنندگي
گريسهاي نفت پارس عبارتند از:
– گريس هاي پايه كلسيمي(پارس شاسي)
– گريس هاي پايه سديمي(پارس فايبر- تكتاز)
– گريس هاي پايه ليتيمي(پارس ماهان و ماهان اي پي)
– گريس هاي پايه غير صابوني(پارس بنتون)
محدوده عملياتي گريس ها از نظر دما به شرح زير است:
– گريس پايه كلسيمي، حداكثر تا60 درجه سانتي گراد
– گريس پايه سديمي، حداكثر تا120 درجه سانتي گراد
– گريس پايه ليتيمي، حداكثر تا130 درجه سانتي گراد
– گريس پايه غيرصابوني(بنتون)، حداكثر تا130 درجه سانتي گراد
موارد كاربرد گريس ليتيمي (Multipurpose) عبارتند از:
– مناسب براي گريسكاري ياتاقانهاي چرخ اتومبيل
– كاربري مناسب در جلوبندي و اتصالات توپي وسايل نقليه
– كاربردي مناسب در ماشين آلات ساختماني
– كاربردي مناسب در صنايع نورد فولاد كه نياز به مقاومت حرارتي بالايي دارند
– كاربردي مناسب در ياتاقانهاي تخت و غلطكي
– كاربردي مناسب در تمامي سطوح متحرك در شرايط خشك و مرطوب


موارد كاربرد گريس كلسيمي
– قابل كاربرد در پمپ هاي آب
– كاربري مناسب در شاسي اتومبيل هاي سنگين و ماشين آلات كشاورزي
– كاربري مناسب در روانكاري اتصالات متحرك
– كاربري مناسب در محيطهاي مرطوب
– عملكرد مناسب تحت شرايط سرعت و فشار پايين( در شرايط
سخت تر، از ادتيو EP در گريس ياد شده استفاده مي شود)


موارد كاربرد گريس سديمي
– قابل كاربرد در صنايع نساجي
– كاربري مناسب در ياتاقانهاي باز تمامي ماشين آلات و صنايع در شرايط خشك دنده هاي بسته
(به علت ساختار اليافي بلند و خشن، اين نوع گريس قابليت پمپاژ خوبي نداشته و در سيستم گريسكاري مركزي قابل استفاده نيستند)


موارد كاربرد گريس بنتوني (Non drop grease)
– قابل كاربرد در درجه حرارت هاي بالا
– كاربري مناسب در ياتاقانهاي كوره
– مصارف عمومي ياتاقانها
(تعويض اين نوع گريس ها در فواصل زماني كوتاه لازم است.)
ويژگي هاي گريس هاي فشار پذير( اي پي دار):
– حاوي مواد مقاوم كننده در برابر فشار (Extreme Pressure)
– داراي طول عمر كوتاه تر
– داشتن بوي تند نسبت به گريس هاي معمولي
عوامل موثر در انتخاب نوع گريس عبارتند از:
– شرايط دما و فشار سيستم
– سازگاري گريس با تركيبات لاستيكي، واشرها و عايق ها
– طول عمر گريس و امكان گريس كاري مجدد
– چگونگي رفتار گريس در درجه حرارت هاي مختلف
– خواص ضد خوردگي و ضد زنگ زدگي گريس

منبع : ماهنامه نفت پارس

2,115 total views, 3 views today

Share

5 فکر می‌کنند “شناخت روانكاري ، نگاهي به روغن هاي صنعتي و گريس”

  1. چگونه می توان مشخصات روغن وارداتی خارجی را پیدا کرد که فقط از آن روغن استفاده روانکاری و لغزندگی(لزج کردن) میشود و مصرفی است- چه پارامترهایی لازم است و بتوان جایگزین داخلی پیدا کرد

    [پاسخ]

  2. با سلام چند سوال داشتم؟ 1-به چه دلیلی بشکه های روغن را در انبار باید عمودی نگه داشت؟ 2-روغن دنده با هیدرولیک چه تفاوتی دارد؟

    [پاسخ]

    مجتبي اكرم زاده اردكاني پاسخ:

    با سلام دوست عزيز هرگز براي نگهداري طولاني مدت بشكه روغن را به صورت عمودي قرار نمي‌دهند بلكه به صورت خوابيده قرار مي‌گيرد.علت آن هم راحتي حمل ونقل، عدم جمع شدن آب باران و برف و گردو خاك در قسمت فوقاني آن و شناسائي آسان بشكه معيوب و غيره مي‌باشد. پاسخ دقيق سوال دوم را با مراجعه به استانداردهاي ملي ايران به شماره 2938 و 6423 بيابيد. موفق باشيد

    [پاسخ]

  3. با سلام معايب خودرو با دنده اتوماتيك رو مي خواستم بخصوص خودروي پروتون ويرا

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *