تاملی در ادعای كشف داروی ایدز

219732.jpgدكتر آرش علایی*: دستاورد های علمی دانشمندان ایرانی همواره مورد تحسین و مایه افتخار ملت بوده است. پیشقراول این دانشمندان گروه پزشكی بوده كه همواره فعالیت های علمی ایشان شهره عام و خاص در سطح ملی و بین المللی بوده است. لیكن متاسفانه از سه روز گذشته شاهد تبلیغات وسیعی مبنی بر كشف داروهای جدید ضد ایدز در اكثر رسانه های جمعی بوده ایم. در این گزارش ها نقل شده است كه دارو در سه مرحله آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی طی ۵ سال مورد بررسی قرار گرفته است. سئوال مطرح این است كه آیا تاكنون دارویی در دنیا كشف شده است كه مراحل آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی را طی یك دوره ۵ساله طی كرده باشد و بعد از ۵ سال به نتیجه برسد لیكن در هیچ منبع علمی و تحقیقاتی گزارش و یا مقاله ای راجع به نتایج فعالیت ها به چاپ نرسانده باشند برای كشف دارو پس از طی مرحله آزمایشگاهی و اعلام نتایج علمی موفقیت آمیز مرحله دوم كه مرحله آزمایش بر روی حیوانات است شروع شده و پس از كسب نتایج موفقیت آمیز بر روی حیوانی كه باید به تائید منابع علمی و چاپ مقالات پژوهشی منجر شود فاز سوم یا مرحله انسانی شروع می شود كه برای این فاز نیاز به تغییر دارو از نوع انسانی به نوع حیوانی است به خصوص در مورد بیماری ایدز HIV كه این ویروس فقط در بدن انسان تولید بیماری می كند. حال باید پرسید آیا پژوهش های مورد ادعای محققین این طرح در كدام آزمایشگاه انجام و در كدام محفل علمی ارائه و مورد تائید بوده است.

 از آن مهم تر تائید گزارش های ارائه شده توسط محققینی كه خود در پروژه فعال نبوده و دارای رتبه علمی پژوهشی در محافل ملی و بین المللی هستند باید به تائید برسد و پس از آن می توان در سطح اجتماع و رسانه های ملی چنین كشفی را اعلام كرد. كدام آزمایشگاه در ایران امكان بررسی تاثیر دارو بر ویروس چه از لحاظ حیوانی و چه از لحاظ انسانی را دارد نكته دیگر ادعای محققین این پروژه در ارتباط با عدم داشتن عوارض جانبی دارو در بیماران است. من خود در درمانگاهی كه فعالیت می كنم تعداد كثیری از بیمارانی كه عوارض دارویی در اثر مصرف این دارو داشته اند معاینه كرده لیكن سئوال مهم تر آن است كه زمان بروز عوارض دارو چه مدتی است گفته می شود كه كل پروژه ۵ سال طول كشیده است. حال باید به این سئوال جواب داد كه چه مدت برای بروز عوارض دارویی در نظر گرفته اند و آیا این زمان از نظر مراجع علمی قابل قبول است نكته دیگری كه باید ذكر شود كه باعث تعجب فراوان نیز هست این است كه در كشور ما یكی از بهترین برنامه های مرتبط با بیماری ایدز در كلینیك هایی به نام كلینیك های مثلثی مراكز مشاوره در حال اجرا است. این برنامه ها در دانشگاه هایی مانند دانشگاه كرمانشاه، شهید بهشتی، علوم پزشكی ایران و سایر دانشگاه های علوم پزشكی در حال انجام است و بسیاری از محققین بین المللی كه صاحب كرسی های علمی در بزرگ ترین دانشگاه های دنیا هستند، برنامه های مورد نظر را مورد تائید علمی و اجرایی قرار داده و در سال ۲۰۰۳ گزارشی از طرف سازمان بهداشت جهانی مبنی بر بهترین فعالیت مرتبط با كنترل بیماری ایدز به چاپ رسید. در این مراكز داروهای استانداردی كه مورد تائید سازمان بهداشت جهانی و محافل علمی است به صورت رایگان به بیمارانی كه نیاز به درمان ضدرتروویروسی دارند تحویل داده می شود. با توجه به فعالیت چشمگیر این مراكز چگونه مقامات نظارتی در دانشگاه ها و وزارت بهداشت اجازه می دهند داروهایی كه هیچ گونه سابقه علمی از آنها در محافل علمی ملی و بین المللی گزارش نشده است در بیمارستان امام خمینی به بیماران داده شود. چگونه می توان بیماران را از دارویی با كیفیت تائید شده محروم ساخت آیا می توان با دادن وعده های درمانی، توشه و تسهیلات به بیماران دردمندی كه هیچ گونه پناهی ندارند ایشان را به مصرف دارویی كه هیچ گونه سابقه علمی از آن در دست نیست وادار كرد.
نكته ای كه در یكی از مصاحبه ها اعلام شده از بین رفتن كلیه ویروس ها در یك دوره از بیماری توسط دارو بوده است. سئوال پیش آمده این است كه نباید برای این ادعا گزارشی علمی كه به تائید آزمایشگاه معتبر مربوط به این فعالیت رسیده باشد ارائه كرد كدام آزمایشگاه در ایران توان انجام این فعالیت را داشته بیمارانی كه از دیروز تا به حال مدام به بنده و همكارانم مراجعه كرده و مكررا از شهرستان ها تماس تلفنی دارند را چگونه می توان با این ادعای كذب به از بین رفتن ویروس در بدن امیدوار كرد و پس از مدتی كه دلایل علمی مبنی بر این ادعا ارائه نشد ایشان را ناامید كرد پاسخگوی این تنش روحی در بیماران چه كسی است پاسخگوی بیمارانی كه در این پژوهش دچار عارضه شده عوارض پوستی، كبدی و در بعضی مرگ چه كسی خواهد بود آیا محققین این طرح از پروتكل درمانی كشور خبر نداشته اند آیا محققین این طرح نمی دانند برای بیمارانی كه دارای CD4 بیش از ۳۰۰ هستند نباید درمان ضدرتروویروسی شروع كرد لیكن چگونه به خود اجازه می دهند و وجدان خود را راضی می كنند كه برای گروهی از مبتلایان به HIV با CD4 بالای ۳۰۰ این كشف به ظاهر نو را تجویز كرده اند تعجب اینجا است كه چگونه مسئولین نظارت بر پژوهش در ایران به ایشان اجازه داده اندكه بدون ارائه گزارش علمی از فاز اول آزمایشگاه و فاز دوم آزمایش حیوانی اقدام به تزریق دارو به بیماران كنند آیا این بیماران به مثابه… آزمایشگاهی برای این تحقیق نبوده اند در بعضی از گزارش ها آمده بود كه این طرح توسط محققین ایرانی و خارجی یكی از كشورهای شوروی سابق صورت پذیرفته است. آیا بهتر نبود این تحقیق اول بر روی بیماران آن كشور انجام می شد و پس از ارائه گزارش علمی این برنامه در ایران صورت می پذیرفت و چنانچه ایشان مدعی هستند كه این تحقیق كاملا ایرانی است آیا قبل از ارائه در رسانه های عمومی نمی بایست در محافل علمی گزارشی ارائه می شد تاسف اینجا است كه برنامه هایی كه تاكنون در دانشگاه های علوم پزشكی در ارتباط با بیماری ایدز در ایران انجام شده است یكی از بهترین الگوها در دنیا بوده و ارائه مطالب علمی مختلفی توسط محققین فعال در این مراكز در كنفرانس های جهانی گزارش شده است. لیكن با ارائه گزارش اخیر كه هیچ گونه پایه و اساس علمی از آن در دست نیست آیا مهر بطلانی بر دستاوردهای شگفت كشور عزیزمان ایران نخواهند زد. فعالیت داوطلبانی كه در مراكز مثلثی به صورت داوطلبانه و عاشقانه در خدمت بیمارانند و طی مدت های گذشته ارتباط صمیمانه ای با بیماران برقرار كرده آیا با گزارش اخیر به پایان نخواهد رسید
بیماران محترمی كه در معرض این پروژه قرار گرفته اند باید آگاه شوند كه داروی مورد ادعا به صورت تزریقی بوده لیكن بیمارانی كه از مراحل مثلثی مراكز مشاوره دانشگاه ها در سراسر كشور دارو دریافت می كنند، داروی شان برابر با پروتكل جهانی و مطابق با استاندارد سازمان بهداشت جهانی است، برای اطلاع بیشتر ایشان داروهای مورد تائید فوق سه داروی لامیوودین و زایدوودین به همراه نلفیناویر است كه همگی خوراكی هستند و در صورت لزوم داروی استاوودین و نویراپین نیز جزء پروتكل در ایران است كه همگی الزاما باید دارای شماره ثبت و تائید وزارت بهداشت باشند.
این نكته بیانگر آن است كه بیماران تحت درمان با داروهای ذكر شده نباید هیچ گونه نگرانی از مصرف داروها داشته باشند. ذكر مجدد این نكته بسیار حائز اهمیت است كه در ایران كماكان پزشكان و خدمات دهندگان بهداشتی و درمانی كه دوستان بیماران مبتلا به ایدز هستند در مراكز مثلثی و سایر بیمارستان ها حضور دارند و هیچ گاه شرافت پزشكی خود را به طرح هایی كه اساس حقوق انسانی و علمی در آن رعایت نشده باشند نمی فروشند. لذا از بیماران تقاضا داریم كه به هیچ عنوان نگران وضعیت مراقبتی و درمانی خود نباشند و با مراجعه مجدد به مراكز دانشگاهی به ادامه برنامه های درمانی خود اقدام كنند.
* كارشناس بیماری ایدز در دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی

نكته
سلنیوم و ایدز

سوء جذبی كه در بیماران «آلوده به ویروس نقص ایمنی اكتسابی HIV مبتلا به ایدز» HIV/AIDS به وجود می آید میزان بسیاری از ریزمغذی ها از جمله سلنیوم را در بدن كاهش می دهد. كمبود سلنیوم با كاهش شمار سلول های دستگاه ایمنی، افزایش پیشرفت بیماری و خطر بالای مرگ در بیماران HIV/AIDS همراه است.
HIV/AIDS به تدریج دستگاه ایمنی را تخریب می كند و استرس ناشی از اكسیداسیون ممكن است آسیب بیشتری به سلول های ایمنی را باعث شود. مواد مغذی ضداكسیداسیون آنتی اكسیدانت مانند سلنیوم به حفاظت سلول ها از استرس ناشی از اكسیداسیون كمك می كنند، بنابراین به طور بالقوه پیشرفت بیماری كند می شود. سلنیوم همچنین ممكن است برای تكثیر HIV مورد نیاز باشد كه خود این امر به كاهش بیشتر سلنیوم در بدن می انجامد.
یك بررسی بر روی ۱۲۵ مرد و زن HIV مثبت كمبود سلنیوم را به میزان بالاتر مرگ به علت HIV ارتباط داده است. در یك بررسی كوچك بر روی ۲۴ كودك آلوده به HIV كه برای پنج سال تحت مشاهده قرار گرفته بودند، نشان داد كه افرادی كه میزان كمتری سلنیوم داشتند در سنین پایین تری فوت كردند. این وضعیت ممكن است بیانگر پیشرفت سریع تر بیماری در آنها باشد. نتایج این پژوهش ها برخی كارشناسان را به این نتیجه گیری رسانده است كه وضعیت سلنیوم در بدن ممكن است یك عامل پیش بینی كننده مهم در بقای افراد آلوده به HIV باشد.
پژوهشگران به بررسی رابطه میان سلنیوم و HIV/AIDS از جمله اثرات میزان سلنیوم بر پیشرفت بیماری و مرگ ومیر ناشی از بیماری ادامه می دهند. در حال حاضر شواهد محكمی در دست نیست كه برای افراد مبتلا به HIV/AIDS باید به طور روتین مكمل های سلنیوم تجویز شود، اما پزشكان ممكن است استفاده از چنین مكمل هایی را به عنوان بخشی از طرح درمانی كلی این بیماران در نظر بگیرند.
همچنین مهم است كه افراد HIV مثبت سلنیوم را در حد مقادیر مجاز در رژیم غذایی خود مصرف كنند.
http://dietary-supplements.info.nih.gov

منبع : روزنامه شرق

1,547 total views, 2 views today

Share

1 فکر می‌کنند “تاملی در ادعای كشف داروی ایدز”

  1. من يك سوالي دارم، چندوقت پيش براي مانيكور به آرايشگاه رفته بودم، آرايشگر با اللكل و پنبه وسايل را ضدعفوني كرد. هنگامي كه داشت روي دست من كار مي‌كرد ازگوشه ناخنم خون آمد، مي‌خواستم بپرسم آيا ضدعفوني كردن آنها باعث ازبين رفتن ويروس مي‌شود؟ دراين خصوص نگرانم.

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *